Jesteś na: Gmina Informacje o gminie Katalog miejscowości Ćmiłów
Ćmiłów   Odsłuchaj


Nazwa Ćmiłów jest dość nowa. Jeszcze w XVIII wieku tę miejscowość zwano Śmiłowem. Nazwa pochodzi od dawnej nazwy osobowej Smił1.

Pierwsza wzmianka pochodzi z 1409 roku (Smilow). Ówczesnym dziedzicem wsi był Wojciech ze Śmiłowa.W następnych latach dziedziczyła tutaj drobna szlachta, która przyjęła nazwisko Śmiłowski2. Dziedziczyło tu kilku szlachciców. Jedni sami uprawiali swoje działy ziemi inni mieli własnych chłopów. W początkach XVI wieku dziedziczył tutaj Jan Grodecki alias Śmiłowski. We wsi notowano łany kmiece oraz młyn. Z czasem nazwisko Śmiłowski zanikło a dziedzice wsi zwali się Grodeckimi. W 1626 roku właścicielami Śmiłowa byli: Zbigniew Gorajski (8 półłanków), Wojciech Grodecki, Mikołaj Wilczoposki, Krzysztof Grodecki, Mikołaj Wilczopolski syn Stanisławów3. W 1650 roku w Śmiłowie notowano następujących dziedziców: Aleksander Andrzejewski (łan 1) , Wojciech Grodecki (półłanek 1), sędzia stężycki (półłanek 1, zagród 2, ćwierć zagrody 1), Mikołaj Nossowski (łanów 4, półćwierci zagrody 1).

W 1676 roku nadal wioska była rozdrobniona. Dziedziczyli tutaj: Katarzyna Wysocka, Jan Węgliński, Sebastian Ulanowski, Stanisław Iżycki i Stanisław Andrzejewski. Najbogatszym dziedzicem wsi była Wysocka posiadająca 43 poddanych, reszta szlachciców w Śmiłowie nie miałam ich wcale albo niewielu poddanych4. Od lat dwudziestych XVIII wieku rozpoczął się proces wykupywania gruntów w Śmiłowie przez możniejszych sąsiadów: Gałęzowskich z Abramowic oraz Dominikanów z Lublina. W końcu XVIII wieku ostatnie działy drobnoszlacheckie zostały w Śmiłowie wykupione przez sąsiadów5. W ten sposób zakończył się okres istnienia zaścianka szlacheckiego w Śmiłowie. Część gruntów zakonnicy przyłączyli do Mętowa, reszta pod nazwą Śmiłów włączono do dóbr abramowickich6. W 1827 roku notowano tutaj 24 domy i 150 mieszkańców7. W 1864 roku nastąpiło uwłaszczenie ziemi dworskiej.

W 1921 roku w tej miejscowości notowano 52 domy i 348 mieszkańców8. W latach 1864-1954 miejscowość należała do gminy Zemborzyce. W 1955 roku weszła w skład gromady Mętów. Od 1960 roku znalazła się w granicach gromady Głusk. Mieszkańcy Ćmiłowa już na początku lat pięćdziesiątych rozpoczęli przygotowania do budowy Domu Ludowego. W 1953 roku rozpoczęto zbiórkę materiałów, ale zgromadzony materiał uległ zniszczeniu. W 1955 roku powstał nowy Komitet Budowy. Sprawa budowy Domu Ludowego ruszyła się dopiero w 1959 roku, kiedy to zebranie wiejskie uchwaliło sprzedaż placu gromadzkiego na rzecz Władysława Sowy za 6 000 zł. Pieniądze przeznaczono na budowę Domu. W latach 1961-1965 w tej wsi ukończono budowę świetlicy, znalazła się tam klubo-kawiarnia i sklep GS-u9. W 1962 roku w Ćmiłowie powstała Ochotnicza Straż Pożarna. W lutym 1987 roku biskup lubelski Bolesław Pylat utworzył w Ćmiłowie samodzielny ośrodek duszpasterski. Objął on teren Ćmiłowa, Mętowa, Żabiej Woli i koloni Prawiedniki. Z czasem rozpoczęto budowę nowej świątyni. Parafię erygowano 22 maja 1991 roku. Pierwszym proboszczem i budowniczym kościoła został ks. Józef Ciesielczuk. Budowę kościoła ukończono w 1996 roku. W rok później świątynia została poświęcona przez biskupa lubelskiego10.


1 Nazwy miejscowe Polski, pod red. K. Rymuta, Kraków 1996-2008, tom II, s. 248.

2 Nazwisko Śmiłowski występuje w Polsce do dziś.

3 Rejestr….,s. 55.

4 Źródła Dziejowe…., tom XV, s. 1a.

5 Wadowski Jan Ambroży, Kościoły lubelskie, Lublin 2004, s. 225.

6 Woj. Bibl. Pub. w Lublinie, rkp. 1630.

7 Słownik Geograficzny…., tom III, s. 710.

8 Skorowidz miejscowości…, s. 69.

9 APL, PGRN Głusk.

10 Serwis internetowy diecezji lubelskiej.